Michael Caine over camera acteren en zelfverzekerd op de set staan

Op de Toneelschool in Utrecht werkten we aan spelen in het theater, aan je stem en aan je lichaam. We werkten minder aan het staan voor een camera. We stonden minder voor een lens en meer in de warme spot van het toneel.

Later, na de Toneelschool, ontdekte ik dat het juist projecten voor de camera waren waaruit ik de meeste kracht en het meeste geluk haalde. Zo kwam ik terecht bij het boek Acting in Film van Michael Caine. Ik las het en had er veel aan. Voor mijn gastrol in Flikken Maastricht gebruikte ik bewust maar ook onbewust dingen uit het boek.

Het verschil tussen film en theater

Michael Caine schrijft mooi over dat verschil bij acteurs die uit het theater komen en ineens voor de camera staan. Het is een compleet ander verhaal:
 

The single most startling principle to grasp for the theatre actor entering the world of film for the first time is that not only have you got to know your lines on day one, you will also have directed yourself to play them in a certain way. And all this accomplished without necessarily discussing the role with the director, without meeting the other people in the cast, without rehearsal on the set.

 

Deze verschillen heb ik zelf ook al ervaren. Als acteur voor de camera kun je het beste zoveel mogelijk van tevoren hebben gedaan zodat je gelijk klaar staat om de scène te doen. Soms moet je spelen zonder enige regie van de regisseur, zonder een ontmoeting met je tegenspeler en zonder repetitie. Dit ben je als acteur in het theater totaal niet gewend.

Dit geldt helemaal als je een gastrol speelt in een serie, zegt ook Michael Caine uit eigen ervaring:
 

If you’re the new guy and the movie’s been shooting for a while. Everybody’s saying, “Hello, Charlie. How ya doin? Get me a cup of tea . . . ” And you’re standing there not knowing anybody.

 

Dit merkte ik ook duidelijk op de set van Flikken Maastricht. Een crew die al meer dan 8 jaar met elkaar aan het draaien was en jij staat daar ineens tussen. 

Wees dan vooral de persoon die jij ook om je heen wil hebben. De persoon die zich voorstelt aan anderen en de crew niet tot last is. Niet de acteur die honderden vragen stelt over zijn personage maar die de vragen thuis al heeft beantwoord.

En je moet tegen de stilte kunnen. Die stilte als er ‘actie’ wordt geroepen en het rode lampje gaat branden. Die stilte als iedereen afwacht wat jij gaat doen.
 

There’s the moment when they say “Quiet!” and you’ve never heard such quiet. It’s deafening. You can hear the blood in your own eardrums. Then the director says “Action!” If you’re not experienced, that moment turns you into a sort of nervous automaton.

Zelfverzekerd op de set staan

The first step in preparation is to learn your lines until saying them becomes a predictable reflex. And don’t mouth them silently; say them aloud until they become totally your property.

 

Leer je tekst door die te herhalen, herhalen, herhalen. Tot het een tweede natuur wordt. Zorg dat je jezelf hoort door het hardop uit te spreken en jezelf te overtuigen. Want als je jezelf niet kan overtuigen dan is de kans groot dat dat ook niet lukt bij een regisseur.

Michael Caine schrijft dat hij altijd ook de tegenspeler meeneemt in zijn tekst en dit altijd alleen oefent. Zorg ook dat je weet wat je denkt als je niet praat:
 

One of the most crucial jobs you’ll have as an actor will be to know what you’re thinking when you’re not talking.

 

Zie jezelf repeteren in je eigen acteursstudio. Die acteursstudio kun je natuurlijk overal ter plekke creëren. Zo speelde ik in Flikken Maastricht in een kantoor. Dit kantoor had ik min of meer thuis nagebouwd.

Ik heb thuis de setting geoefend van het gaan zitten en het wijzen naar de plattegrond. Ook Michael Caine raadt aan om je zoveel mogelijk voor te bereiden op deze bewegingen en dit dus thuis te doen door de setting na te bootsen. Want op de set is tijd geld.
 

Wherever I happen to be, whether at home or in a hotel room, I rearrange the furniture and try to put tables and chairs in places that create a logical mock-up of the scene.

 

Iets waar Utah Hagen ook op hamert. Het je eigen maken van de omgeving en alle objecten.

Bij deze een voorbeeld van hoe iets ter plekke gewijzigd kan worden op de set. In het script stond dat ik wees op de plattegrond en dit had ik thuis geoefend. In de realiteit moest ik de plattegrond zelf pakken en uitrollen. Dit is iets waar je als acteur flexibel in moet zijn:
 

There may be rehearsals, but that is by no means certain; and more than likely, if you have them, they won’t be for you but for the benefit of the camera people! And despite all your preparation, you have to remain flexible.

 

Ik heb toen tussen het draaien door steeds geoefend met het uitrollen van die plattegrond zodat dit als het moest vlekkeloos zou gaan. Het is belangrijk dat je de momenten tussen het draaien door, wat anderen wachten noemen, gebruikt om dit soort dingen helemaal in je systeem te krijgen. Michael Caine schrijft over acteurs die na het draaien van een scene gelijk terug gingen naar de trailer om daar zaken te regelen:
 

I’ll tell you what goes on in my trailer. Show business. Walk in and you’ll see me doing a scene over and over again.

 

Haha, is hij daar even ‘spot on’.

Michael Caine geeft ook een goede tip over het koppelen van gedachten aan bepaalde trigger-woorden. Een voorbeeld:
 

Other Actor: Would you like some tea? You: Yes, please. “Tea” is the key word. The simple word “tea” can open up so many responses. Let’s say you would have preferred coffee. The minute the other actor says “tea,” your eyes will change because you’d really like coffee. Or maybe you’re allergic to tea. Then you answer politely, but with a bit of anguish, knowing that you won’t really drink it. The camera thrives on niceties like that; yet you often see actors missing out on these little presents that can open up whole realms of possible reaction.


 

Je koppelt zo dus gedachten die je op het scherm mooi kunt zien.

Na twee draaidagen voor Flikken Maastricht was ik enorm blij dat ik van tevoren heel veel voorbereiding had gedaan, precies zoals Michael Caine het zegt.

Het zorgt dat je op de set flexibel kunt zijn, zelfverzekerd en professioneel bent en dat je het draaiproces niet vertraagd.

Want draaien kost tijd, en tijd op de set is geld.

Alle citaten komen uit het boek Acting in Film van Michael Caine